–సామాజిక పరిశోధకులు న్యాలకొండ అనిల్ రావు దేశాయి విశ్లేషణ
రాబోయే రోజుల్లో భారతదేశంలో జనాభా తగ్గుతుందా పెరుగుతుందా.
సమగ్ర విశ్లేషణ
ప్రస్తుతం ప్రపంచ జనాభా దాదాపు 810 కోట్లు (8.1 బిలియన్లు) దాటిపోయింది.
ఈ సందర్భంగా భూమి ఇంకా ఎంతమందిని భరించగలదు అనే అంశంపై శాస్త్రవేత్తల్లోనే భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
దీనిని సైన్స్ భాషలో “క్యారీయింగ్ కెపాసిటీ” (Carrying Capacity) అంటారు.
దీనిపై ఉన్న కొన్ని ప్రధాన అంచనాలు మరియు లెక్కలు….
- శాస్త్రవేత్తల అంచనాలు
వివిధ పరిశోధనల ప్రకారం, భూమి భరించగలిగే జనాభా పరిమితి 800 కోట్ల నుండి 1,600 కోట్ల మధ్య ఉండవచ్చని మెజారిటీ శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
అయితే కనీస అంచనా ప్రకారం మనం ఇప్పుడు ఉన్న విలాసవంతమైన జీవనశైలిని (ముఖ్యంగా అమెరికా వంటి దేశాల వినియోగ స్థాయిని) కొనసాగిస్తే, భూమి కేవలం మరొక 200 కోట్ల మందిని మాత్రమే ఆరోగ్యకరంగా భరించగలదని కొన్ని లెక్కలు చెబుతున్నాయి.
ఇక గరిష్ట అంచనా ప్రకారం ఒకవేళ అందరూ చాలా పొదుపుగా, కేవలం శాఖాహారం తింటూ, పరిమిత వనరులతో జీవిస్తే భూమి 1,000 కోట్ల నుండి 1,500 కోట్ల మందికి పైగా వసతి కల్పించగలదని అంచనా.
- ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) అంచనాల ప్రకారం.
ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదికల ప్రకారం జనాభా పెరుగుదల ఇలా ఉండవచ్చు:
2050 నాటికి: ప్రపంచ జనాభా 970 కోట్లకు చేరుకుంటుంది.
2080 నాటికి: జనాభా 1,040 కోట్లకు చేరుకుని, అక్కడ స్థిరపడవచ్చు లేదా తగ్గడం ప్రారంభం కావచ్చు. - జనాభాను ప్రభావితం చేసే ప్రధానాంశాలు
భూమి ఎంతమందిని భరిస్తుంది అనేది కేవలం ‘సంఖ్య’ మీద మాత్రమే కాకుండా ఈ క్రింది వాటిపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఆహార ఉత్పత్తి ప్రభావం చూపవచ్చు. ప్రస్తుతం మనం పండిస్తున్న ఆహారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అందరికీ సరిపోతుంది, కానీ పంపిణీలో లోపాలు మరియు వృథా వల్ల ఆకలి సమస్యలు వస్తున్నాయి.
జనాభా పెరిగేకొద్దీ స్వచ్ఛమైన నీటి కొరత కూడా అతిపెద్ద సవాలుగా మారుతుంది.
శక్తి (Energy): శిలాజ ఇంధనాల (పెట్రోల్, బొగ్గు) బదులు సోలార్ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధనాలపై మనం ఎంత త్వరగా మారుతాము అనే దానిపై భూమి సామర్థ్యం కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.
జీవనశైలి: ప్రతి వ్యక్తి ఎంత కార్బన్ ఫుట్ప్రింట్ (కాలుష్యం) విడుదల చేస్తున్నారనేది ముఖ్యం.
సాంకేతికత పెరిగితే (ఉదాహరణకు: సముద్రపు నీటిని మంచినీరుగా మార్చడం, తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ పంటలు పండించడం), భూమి 1,000 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మందిని కూడా భరించగలదు.
కానీ ప్రస్తుత వనరుల వాడకం ప్రకారం చూస్తే, మనం ఇప్పటికే భూమి భరించగలిగే పరిమితికి చాలా దగ్గరగా ఉన్నామని పర్యావరణ వేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఇక ఈ లెక్కన ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాంతంలో జనాభా ఎక్కువగా పెరుగుతోందో లేదా తగ్గుతోందో తెలుసుకుంటే.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా జనాభా పెరుగుదల అన్ని చోట్లా ఒకేలా లేదు.
కొన్ని ఖండాల్లో జనాభా విపరీతంగా పెరుగుతుంటే, మరికొన్ని చోట్ల ప్రమాదకరంగా తగ్గిపోతోంది.
2024-2025 నాటి తాజా గణాంకాల ప్రకారం ఆ వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- జనాభా వేగంగా పెరుగుతున్న ప్రాంతాలు
ప్రస్తుతం ప్రపంచ జనాభా పెరుగుదలలో సింహభాగం ఆఫ్రికా మరియు ఆసియా ఖండాలదే.
ఆఫ్రికా (అగ్రస్థానం): ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా జనాభా పెరుగుతున్న ఖండం ఆఫ్రికా. ఇక్కడి సగటు వృద్ధి రేటు 2.2% పైగా ఉంది. నైజర్, డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, అంగోలా వంటి దేశాల్లో జనాభా రాబోయే 30 ఏళ్లలో రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది.
భారతదేశం: ప్రస్తుతం 146 కోట్లతో భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా ఉంది.
చైనాను వెనక్కి నెట్టి భారత్ మొదటి స్థానానికి చేరుకుంది.
అయితే ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, భారత్లో కూడా సంతానోత్పత్తి రేటు (Fertility Rate) నెమ్మదిగా తగ్గుతోంది.
నైజీరియా & పాకిస్థాన్: ఈ దేశాలు కూడా అత్యధిక జననాలతో భవిష్యత్తులో జనాభా పరంగా మొదటి 5 స్థానాల్లో ఉండే అవకాశం ఉంది.
- జనాభా తగ్గుతున్న ప్రాంతాలు (Population Decline)
అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో జనన రేటు కంటే మరణాల రేటు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల జనాభా తగ్గిపోతోంది.
యూరప్: జనాభా తగ్గుముఖం పట్టిన ఏకైక ఖండం యూరప్. ఇక్కడి వృద్ధి రేటు నెగిటివ్ (-0.10%) లో ఉంది. బల్గేరియా, లిథువేనియా, లాత్వియా వంటి దేశాలు వలసలు మరియు తక్కువ జననాల వల్ల వేగంగా జనాభాను కోల్పోతున్నాయి.
చైనా: దశాబ్దాల పాటు జనాభాలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న చైనా, ఇప్పుడు జనాభా క్షీణతను ఎదుర్కొంటోంది. 2022 నుండి అక్కడ మరణాల సంఖ్య జననాల కంటే ఎక్కువగా ఉంటోంది.
2100 నాటికి చైనా జనాభా సగానికి పైగా తగ్గే ప్రమాదం ఉందని అంచనా.
జపాన్ & దక్షిణ కొరియా: ఇక్కడ వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగిపోవడం, యువత పెళ్లిళ్లు/పిల్లల పట్ల ఆసక్తి చూపకపోవడం వల్ల జనాభా సంక్షోభం
ఈ సందర్భంగా మనకు ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం బోదపడనుంది. భవిష్యత్తులో జనాభా పెరగడం కంటే, వృద్ధుల సంఖ్య పెరిగి యువకుల సంఖ్య తగ్గడమే (జనాభా అసమతుల్యత) ప్రపంచానికి పెద్ద సమస్య కాబోతోంది అనేది స్థూలంగా కనపడే విషయం.
ఇక భారతదేశానికి వేస్తె ఏ రాష్ట్రాల్లో జనాభా ఎక్కువగా ఉంది ఏ రాష్ట్రాల్లో తగ్గుతోంది చూస్తే గనుక
మనకు భారతదేశంలో జనాభా విస్తరణ చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.
2025 నాటి తాజా అంచనాల ప్రకారం మన దేశ జనాభా సుమారు 146 కోట్లు. అయితే, అన్ని రాష్ట్రాల్లోనూ జనాభా ఒకేలా పెరగడం లేదు.
ఉత్తర భారత దేశంలో జనాభా వేగంగా పెరుగుతుంటే, దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో పెరుగుదల రేటు గణనీయంగా తగ్గుతోంది.
రాష్ట్రాల వారీగా వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
- అత్యధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రాలు (Top 5)
ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని జనాభాలో దాదాపు సగం మంది కేవలం ఈ ఐదు రాష్ట్రాల్లోనే నివసిస్తున్నారు.
1 ఉత్తర ప్రదేశ్ 24.1 కోట్లు
2 బీహార్ 13.1 కోట్లు
3 మహారాష్ట్ర 12.8 కోట్లు
4 పశ్చిమ బెంగాల్ 10.0 కోట్లు
5 మధ్యప్రదేశ్ 8.8 కోట్లు
జనాభా విషయంలో ఉత్తర ప్రదేశ్ ను తీసుకుంటే గనుక అది ఒక దేశం అయితే ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా గల 5వ లేదా 6వ దేశంగా (నైజీరియా లేదా బ్రెజిల్ కంటే ఎక్కువ) ఉండేది.
- జనాభా వృద్ధి రేటు తగ్గుతున్న విషయంలో
కొన్ని రాష్ట్రాల్లో జనాభా పెరుగుదల రేటు (Growth Rate) బాగా మందగించింది. అంటే అక్కడ జనాభా పెరగడం ఆగిపోలేదు కానీ, పెరిగే వేగం చాలా తగ్గింది. కొన్ని చోట్ల భవిష్యత్తులో జనాభా తగ్గే సూచనలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
దక్షిణాది రాష్ట్రాలు: కేరళ, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో జనాభా వృద్ధి రేటు జాతీయ సగటు కంటే తక్కువగా ఉంది.
కేరళ & తమిళనాడు: ఇక్కడ సంతానోత్పత్తి రేటు (Fertility Rate) 1.7 నుండి 1.8 మధ్య ఉంది. ఇది జనాభా స్థిరీకరణకు కావాల్సిన 2.1 కంటే తక్కువ. దీనివల్ల ఇక్కడ వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతోంది.
నాగాలాండ్: ఈ రాష్ట్రంలో గత కొన్ని ఏళ్లుగా జనాభా వృద్ధి రేటు నెగిటివ్ (ఋణాత్మకం) గా నమోదవుతోంది.
సిక్కిం: ఇది భారతదేశంలోనే అతి తక్కువ జనాభా కలిగిన రాష్ట్రం (సుమారు 7 లక్షలు).
- తెలుగు రాష్ట్రాల పరిస్థితి
ఆంధ్రప్రదేశ్: జనాభా సుమారు 5.3 నుండి 5.6 కోట్లు. ఇక్కడ జనాభా పెరుగుదల రేటు గణనీయంగా తగ్గింది.
తెలంగాణ: జనాభా సుమారు 3.8 నుండి 3.9 కోట్లు. హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో వలసల వల్ల జనాభా పెరిగినా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జనన రేటు తగ్గుతోంది.
ఈ మార్పుకు కారణాలుగా
విద్య మరియు అవగాహన, మహిళా అక్షరాస్యత పెరగడం వల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో కుటుంబ నియంత్రణపై అవగాహన పెరిగడం కారణాలు కావచ్చు.
అలాగే ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పిల్లల సంఖ్య తగ్గడం అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తున్న ధోరణి.
మరికొంత ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా కారణం కావచ్చు అందులో కుటుంబ నియంత్రణ పథకం ఒకటి. ఈ పథకం కొన్ని రాష్ట్రాల్లో చాలా విజయవంతంగా అమలు జరిగింది.
వీటికి తోడు భారతదేశంలో సంతానోత్పత్తి రేటు (Fertility Rate) తగ్గడం వెనుక అనేక సామాజిక, ఆర్థిక మరియు ఆరోగ్యపరమైన కారణాలు కూడా ఉన్నాయి.
- సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గడానికి ప్రధాన కారణాలు:
భారతదేశంలో సగటు సంతానోత్పత్తి రేటు ఇప్పుడు 2.0 కి పడిపోయింది (జనాభా స్థిరంగా ఉండాలంటే ఇది 2.1 ఉండాలి). దీనికి ప్రధాన కారణాలు:
స్త్రీ విద్య మరియు సాధికారత: మహిళలు చదువుకోవడం, ఉద్యోగాలు చేయడం వల్ల వివాహ వయస్సు పెరుగుతోంది. దీనివల్ల పిల్లలు పుట్టే సమయం (Reproductive window) తగ్గుతోంది.
జీవనశైలి మార్పులు: పని ఒత్తిడి, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, నిద్రలేమి వంటివి హార్మోన్ల అసమతుల్యతకు దారితీస్తున్నాయి.
ఆర్థిక భారాలు: పిల్లల పెంపకం, విద్య ఖర్చులు పెరగడంతో చాలామంది దంపతులు “ఒక్కరు చాలు” అనుకుంటున్నారు.
- ఆహార సమస్యలు ఒక కారణమే
అవును, ఆహారం పరోక్షంగా ప్రభావం చూపుతుంది. అందులో
కలుషిత ఆహారం తీసుకోవడం. ఆహారంలో పురుగుమందుల అవశేషాలు (Pesticides), ప్లాస్టిక్ కణాలు (Microplastics) మరియు కల్తీ వల్ల స్త్రీ పురుషులిద్దరిలోనూ సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యం తగ్గుతున్నట్లు అనేక పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్: జంక్ ఫుడ్, అధిక చక్కెర మరియు ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల పీసీఓఎస్ (PCOS) వంటి సమస్యలు పెరిగి సంతానలేమికి కారణమవుతున్నాయి.
ఇక ఇలాగే జనాభా ఎలాంటి అడ్డూ అదుపు లేకుండా ముందుకు వెలుతుంటే రాబోయే కాలంలో ముప్పు తప్పదు.
వీటన్నింటికి విరుగుడుగా వందేళ్ల క్రితం నాటి ఆహారపు అలవాట్లు ఏర్పరచుకోవడం. అంటే ఎటువంటి పురుగు మందులు లేనటువంటి స్వచ్చమైన ఆహారం మాత్రమే తీసుకోవడం.
శారీరక శ్రమ ను విదిలో భాగం చేయడం.
ఆహరంలో ఎక్కువగా శాఖాహార ఆహార పదార్థాలు చేర్చి మాంసాహార వంటకాలను దూరం పెట్టడం లాంటి చర్యలతో పాటు పర్యావరణం, కాలుష్యం పట్ల కఠిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం, శిలాజ ఇంధనాలు రద్దు చేసీ, సోలార్, వాయు, హైడ్రోజన్ లాంటి ఇందనాలకు మారడం లాంటివి మాత్రమే చేయాలి.
రచయిత
న్యాలకొండ అనిల్ రావు దేశాయి
సామాజిక పరిశోధకులు
9542226669
Sircilla Srinivas is a Senior Journalist with 35+ years of experience in Professional Journalism from United Karimnagar and Jagityal Dist, Telangana. Awardee of TS Govt Haritha Haram 2017 State cash Award. Participating in social activities such as Assistant Governor of Rotary Club Dist.3150, Dist committee member of Indian Red Cross society.
